Mensen die terechtkomen in een dominante omgeving denken vaak: ik moet dit alleen kunnen.<\/p>\n
Het is een hero\u00efsche gedachte, en ze voelt op het moment zelf vaak nobel aan, als een vorm van kracht of zelfstandigheid die je niet wilt opgeven door hulp te zoeken. En precies daarom is ze gevaarlijk.<\/p>\n
Dominantie gedijt op isolatie.<\/strong><\/p>\n Het liefst heeft het systeem tien individuen die elk denken dat zij de enige zijn die het moeilijk vinden, die elk in stilte hun eigen versie van de situatie dragen zonder te weten dat negen anderen exact hetzelfde meemaken. Schaamte doet de rest van het werk. Schaamte maakt stil, omdat niemand wil toegeven dat hij of zij ergens moeite mee heeft wat anderen blijkbaar wel aankunnen. Stilte wordt vervolgens gelezen als instemming, door de leider en uiteindelijk ook door de mensen die zelf zwijgen.<\/p>\n Daarom is bondgenootschap geen politiek spel, geen vorm van coalitievorming met een achterliggende agenda. Het is een vorm van hygi\u00ebne, een basale voorwaarde voor het kunnen functioneren in een omgeving die isolatie als instrument gebruikt. Je maakt zichtbaar waar invloed zit, zodat je niet blijft duwen op plekken waar niets beweegt, en zodat je niet langer denkt dat de last van het hele systeem op jouw schouders alleen rust.<\/p>\n Onderzoek naar organisatorisch gedrag in situaties van machtsmisbruik bevestigt dit patroon consistent. Mensen die geloven dat ze de enige zijn die een probleem signaleren, blijven aanzienlijk langer stil dan mensen die weten dat anderen hetzelfde zien. Dit verschijnsel, soms beschreven als pluralistische onwetendheid, ontstaat wanneer individuen hun eigen private twijfel verkeerd inschatten als een minderheidsstandpunt, simpelweg omdat niemand die twijfel hardop heeft uitgesproken. Het resultaat is een groep waarin de meerderheid in werkelijkheid hetzelfde voelt, maar waarin niemand dat weet, en waarin daardoor niemand handelt.<\/p>\n Denk het niet te groot wanneer je hiermee begint. Je hoeft geen kamp te bouwen tegen iemand. Je hoeft geen coalitie te smeden met een gezamenlijk doel om iemand ten val te brengen. Je hoeft alleen maar helder te worden over een paar simpele vragen: wie draagt formeel verantwoordelijkheid voor normen, veiligheid, compliance, reputatie binnen deze organisatie? Wie heeft informele autoriteit in de cultuur, ongeacht zijn of haar formele positie? Wie voelt de pijn van risico’s het eerst, wie is de eerste die de gevolgen merkt wanneer kwaliteit, veiligheid of klanttevredenheid achteruitgaat?<\/p>\n Zodra je deze vragen stelt, verschuift er iets fundamenteels in hoe je de situatie ervaart. Je voelt: dit is niet alleen mijn strijd, een persoonlijk gevecht dat ik in mijn eentje moet uitvechten. Dit is een systeem dat zichzelf moet beschermen, en waarin meerdere mensen, ieder vanuit hun eigen positie, een belang hebben bij verandering. En dat alleen al haalt de gift uit de eenzaamheid, zelfs voordat er ook maar \u00e9\u00e9n concreet gesprek heeft plaatsgevonden.<\/p>\n Psychodynamisch is dit een overgang van persoonlijke schaamte naar gedeelde realiteit. Wat gedeeld wordt, verliest zijn verdovende macht, de macht om je vast te houden in een staat van ge\u00efsoleerde twijfel en zelfverwijt. En wat in woorden kan bestaan, tussen mensen die elkaar vertrouwen, kan ook in besluiten bestaan, in concrete acties die de situatie daadwerkelijk veranderen in plaats van haar alleen maar te verduren.<\/p>\n Wat gedeeld wordt, verliest zijn verdovende macht.<\/strong><\/p>\n Begin klein, kleiner dan je misschien zou willen gezien de urgentie die je voelt. E\u00e9n gesprek met iemand die je vertrouwt, niet om te roddelen, wat een ander en minder constructief doel zou zijn, maar om te toetsen of jouw waarneming wordt gedeeld. Zie jij dit patroon ook, is een vraag die opent zonder te beschuldigen. Wat doet dit met jouw team, is een vraag die de ander uitnodigt om zijn eigen ervaring te delen zonder dat hij zich gedwongen voelt partij te kiezen. Wat is een veilige route om dit bespreekbaar te maken, is een vraag die erkent dat veiligheid een re\u00ebel punt van zorg is, niet iets om over te slaan.<\/p>\n Je zult merken dat de reacties uiteenlopen, en dat die uiteenlopende reacties zelf al informatief zijn. Sommigen ontwijken het gesprek, misschien omdat ze zich nog niet veilig genoeg voelen, misschien omdat ze zelf nog niet zo ver zijn in hun eigen verwerking van de situatie. Sommigen bagatelliseren wat je zegt, wat kan voortkomen uit hun eigen ongemak met het onderwerp, of uit een werkelijk andere waarneming. En sommigen zuchten van opluchting, een fysieke, herkenbare reactie die laat zien dat ze al langer op zoek waren naar een moment om dit te kunnen zeggen. Aan dat zuchten herken je de stille meerderheid, de mensen die hetzelfde zien maar tot nu toe geen aanleiding hadden om het uit te spreken.<\/p>\n Het is belangrijk om hier niet te snel te conclusies trekken over wie wel en niet een bondgenoot kan worden. Iemand die in een eerste gesprek ontwijkend reageert, kan op een later moment, wanneer de situatie verder is ge\u00ebscaleerd of wanneer hij zelf directer wordt geraakt, een heel andere positie innemen. Bondgenootschap is geen vaste status die je eenmalig toekent. Het is een relatie die zich ontwikkelt, en die soms tijd nodig heeft om te rijpen, vooral bij mensen die van nature voorzichtiger zijn met het innemen van een standpunt.<\/p>\n Maak vandaag een lijstje, in je hoofd als dat veiliger voelt dan op papier, van een paar namen, mensen die in een positie staan waar ze iets kunnen zien of be\u00efnvloeden. Plan \u00e9\u00e9n toetsgesprek, niet meer dan dat voor nu. En ga dat gesprek in met een rustige houding, een houding die niet uitstraalt dat je een verbond zoekt tegen iemand, maar dat je mededragers zoekt v\u00f3\u00f3r een norm, v\u00f3\u00f3r een manier van werken die jij en waarschijnlijk ook de ander wenselijk vinden.<\/p>\n Dat onderscheid, tussen tegen iemand en v\u00f3\u00f3r een norm, is meer dan een subtiliteit in woordkeuze. Het bepaalt hoe het gesprek wordt ontvangen en hoe gemakkelijk de ander zich kan aansluiten zonder het gevoel te hebben dat hij een loyaliteitsbreuk pleegt. Mensen sluiten zich makkelijker aan bij een norm dan bij een persoonlijke vendetta, zelfs als de uitkomst van beide in de praktijk overlapt.<\/p>\n En vraag jezelf daarna: wie vormt jouw stille meerderheid, en wat zou die nodig hebben om w\u00e9l te bewegen, om van stilzwijgende herkenning over te gaan naar daadwerkelijke actie?<\/p>\n Het antwoord op die vraag is vaak minder dan je denkt. Niet een grootse confrontatie, niet een dramatisch moment van waarheid, maar simpelweg de wetenschap dat ze niet alleen staan. Die wetenschap, eenmaal aanwezig, verandert vaak meer dan welk argument dan ook had kunnen doen.<\/p>\n Noten voor wie verder wil lezen:<\/em><\/p>\n Het liefst heeft het systeem mensen die elk denken dat zij de enige zijn. Schaamte doet de rest. Schaamte maakt stil. Stilte wordt instemming. Deel zeven van een reeks over omgaan met een leider die regels buigt.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":1650,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26,96,82],"tags":[91,75,88,92],"class_list":["post-5038","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","category-dominant-leadership-series","category-nederlands","tag-dominant","tag-narcisme","tag-nederlands","tag-toxisch"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dbvp.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5038","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dbvp.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dbvp.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dbvp.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dbvp.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5038"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dbvp.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5038\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5076,"href":"https:\/\/dbvp.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5038\/revisions\/5076"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dbvp.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1650"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dbvp.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5038"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dbvp.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5038"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dbvp.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5038"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n