9. Training en opleiding
Training is pas waardevol als het meer oplevert dan kennis. In veel organisaties is leren verworden tot een event: een dag weg, een map met tools, een goed gevoel—en daarna terug naar hetzelfde patroon. Opleiden in DBVP-context is iets anders. Het is het ontwikkelen van waarneming, taal en handelingsvermogen: leren zien wat er gebeurt, woorden vinden voor wat impliciet blijft, en in het moment iets anders kunnen doen—precies daar waar het spannend wordt.
Dat vraagt een andere opzet. Minder zenden, meer werkplaats. Minder generaliseren, meer casuïstiek. Minder “tips”, meer oefenen in het echte dilemma. In onze trainingen is de praktijk niet een voorbeeld, maar het materiaal. De deelnemer werkt met eigen situaties: gesprekken die uitgesteld worden, teams die in cirkels praten, besluitvorming die stagneert, weerstand die verkapt is, leiderschap dat te veel draagt of juist wegblijft. Het leren ontstaat door het patroon te herkennen, te begrijpen wat het functioneel doet, en alternatieven te oefenen die wél werken.
Een belangrijk deel daarvan is psychodynamisch vakmanschap: begrijpen hoe spanning zich organiseert in gedrag. Waarom mensen vermijden, rationaliseren, verharden of pleasen. Hoe loyaliteiten en projecties het gesprek sturen. En hoe je als professional kunt blijven staan zonder te escaleren of te verdwijnen. Training maakt dit niet zwaar of therapeutisch, maar praktisch: welke interventie past hier, welke taal helpt, welk ritme is nodig om te leren en bij te sturen?
In een tijd van AI verandert vakmanschap bovendien in hoog tempo. Professionals krijgen toegang tot analyses, suggesties, teksten en besluiten in wording. Dat vergroot de snelheid, maar ook het risico op schijnzekerheid. Wat niet meer vanzelf groeit, is oordeel. Het vermogen om aannames te herkennen, datakwaliteit te proeven, uitkomsten te bevragen, en verantwoordelijkheid niet te verplaatsen naar een systeem. Training en opleiding moeten daarom HUMAN–AI volwassen maken: niet alleen “hoe werkt het”, maar vooral hoe werk jij ermee, wat laat je ondersteunen, waar blijf je zelf aanwezig, en hoe leg je keuzes uit aan anderen?
Leren gaat uiteindelijk over cultuur. Over wat normaal wordt. Over de ruimte om fouten te bespreken zonder schuld, en om conflict te gebruiken zonder beschadiging. Daarom zijn trainingen vaak het meest effectief wanneer ze verbonden zijn aan een bredere veranderbeweging: een leiderschapsteam dat dezelfde taal leert spreken, een programma dat leerloops nodig heeft, of een organisatie die tegenspraak expliciet wil organiseren.
Waar we aan werken
- waarneming: patronen herkennen in taal, gedrag en onderstroom
- interventiekunde: gesprekken voeren die anders blijven liggen
- besluitvorming en eigenaarschap: van praten naar kiezen en dragen
- leren als ritme: reflectie en bijsturing inbouwen in het werk
- mens–AI: kritisch gebruik, transparantie, verantwoordelijkheid en ethiek
Wat merkbaar wordt
- meer professionele scherpte en rust onder druk
- betere gesprekken: precies, eerlijk en werkbaar
- sneller leren van frictie en fouten
- AI-gebruik dat waarde toevoegt zonder menselijkheid te verliezen